معرفى:

آغاز سياست درافغانستان شامل جنگ ها براى قدرت طلبى ، تغيرات ناگهانى در حکومت. ضر به هاى سنگين وانتقال اقتدار بى ثبات از يک زمان به زمان ديگر ى بوده است .
در جريان قرن گذشته بجز از سيستم شوراى نظامى ، حکومت توسط قوانين و سيستم هاى مختلف اداره مى شد که مشتمل برطرز حکومت شاهى، جمهورى، سرمايه دارى، روحانى، ديکتاتورى، سوسياليستى و کمونستى بوده است .
هنگاميکه امان الله خان آزادى افغانستان را از برتانيا اعلام نمود اولين  قانون اساسى را در سال ١٩٢٣ در افغانستان تدوين وتصويب کرد.
در سال ١٩٣٣ نادر شاه قانون اساسى جديد را تدوين نمودکه در آن بالاى ديموکراسى تاکيد بيشتر شده بود . بعد از نادرشاه پسرش ظاهرشاه در سال ١٩٦٥به سلطنت گماشته شد و قانو ن اساسى تصويب شده پدرش را اختيار  نمود.
قانون اساسى سال ٢٠٠٣ از سوى لويه جرگه تصويب شد و شامل سه قوة اجرائيه ، مقننه وقضايى بود.

روسه .

معاهده بن (Bonn) که مبحث آن سياست افغانستان  بود در سال ٢٠٠١ مواجه به يک تشکيلات جديد قانو ن اساسى شد که دوسال را در برگرفت .
در دسمبر ٢٠٠١ تعدادى از سياستمداران بر جسته افغان تحت نظارت ملل متحد براى پيشبرد حکومت تصاميم و پلا نهاى شانرا اتخاذ نمودند که در نتيجه بتاريخ ٢٠٠١/١٢/٢٢ حکومت موقتى که شامل ٣٠ عضوکه از سوى رئيس رهبرى مى شد افتتاح گرديد و مدت آن شش ماه بود . به تعقيب آن دولت انتقالى دو ساله تاسيس شدو بعداً انتخابات رياست جمهورى براه افتيد.

بخاطر تشکيل قانون اساسى بعضى از ماده ها وشرايط معاهده منسوخ گرديد ولى با آنهم معاهدۀ مذکور ر اه را بر اى تشکيل يک دولت ديموکراتيک باز نمود.

تصويب قانون اساسى از سوى لويه جرگه :

تشکيل حکومت انتقالى بتاريخ ٢٠٠٢/٠٦/١٠اعلام گرديد حکومت انتقالى اسلامى افغانستان از سوى لويه جرگه احضار شد که يک قانون اساسى ٢٤ ماهه را در ظرف ١٨ماه اختيار نموده بود لويه جرگه  مبدل به مجلس ملى شد.

قانون اساسى افغانستان :

بعد از توافق لويه جر گه در  سال ٢٠٠٣ قانون اساسى افغانستان ،بحيث قانون رسمى شناخته شد.
درسال ٢٠٠٣ لويه جرگه قانون اساسى را تصويب نمود و بتاريخ ٠٤/٠١/٤ بحيث قانون رسمى افغانستان اعلام شد.
قانون اساسى دستاورد نتيجه گيرى هاى دساتير کميسيون قانون اساسى است که در معاهده بن به امضاء رسيد .
قانون اساسى زمينه، انتخابات رياست جمهورى وشوراى ملى را مساعد نمود انتخابات رياست جمهورى به تاريخ ٢٠٠٤Oct//٩ منعقد گرديد و حامدکرزى به دوره پنج  ساله رياست جمهورى منتخب گرديد ولى انتخابات  شوراى ملى الى سپتمبر٢٠٠٥به تعويق افتاد.
 قانون اساسى مشتمل بر ١٦٢ ماده بوده که در ١٢ فصل گنجانيده شده اند .
بتاريخ ٠٦/٠١/٢٦ تمام اسناد قانون اساسى توسط حامدکرزى به امضا رسيد.

قوۀ اجرائيه :

قانون اساسى افغانستان  بالاى يک سيستم نيرومند استوار است .
افغانستان توسط يک رئيس جمهور که مستقيماً از سوى مردم انتخاب شد براى مدت پنج سال افغانستان  را اداره و رهبرى مى کند .
بخاطر کانديد شدن به رياست جمهورى بايد هر کانديد واجب شرايط ، حداقل ٤٥ سال عمر،مسلمان و تابع افغانستان باشد.
حامد کرزى باتمام اعضاى کابينه و پوست هاى نظامى، قواى پوليس ،و واليان ولايات  از نزديک ملاقات کرده و تمام مسايل را مورد حل و بررسى قرار  ميداد . همچنان رئيس جمهور  داراى دو معاون بوده که بحيث معاون اول و معان دوم رياست جمهورى برگزيده شدند .

مسووليتهاى رياست جمهورى :

- تعيين خط مشى با تائيد شوراى ملى
- تعيين اعضاى کابينه ، وکيل مدافع ، رئيس بانک مرکزى قاضى ستره محکمه باتثبت قوۀ مقننه و ولسى جرگه
- تعيين معاونين اول ودوم دولت
- تعيين فرماندهان نيروهاى مسلح، خدمات استخباراتى ،واليان ،تعينات پوليس در ولايات.

قوۀ مقننه:

قوۀ مقننه افغانستان مشتمل بردو بخش است : ولسى جرگه يا جرگۀ مردمى و مشرانو جرگه يا جرگه بزرگان

شوراى ملى :

قانون اساسى دو مجلس مقننه را در ولسى جرگه تاسيس کرد که به دو بخش عمده تقسيم شده اند و عبارتند از ولسى جرگه و مشرانو جرگه .
شوراى ملى مهم ترين عضو حکومت افغانستان بوده که در جريان انتخابات خواهشات و تقاضاهاى مردم را مدنظر گرفته و از خواسته هاى شان نماينده گى مى
کند.
شوراى ملى عمده ترين نقش را در تصويب قوانين و اجرآت کارى بازى مى کند، نظر به قانون اساسى صلاحيت هاى عمدۀ شوراى ملى عبارتند از:
تصويب، اصلاح ، والغاء قوانين قوۀ  مقننه
ايجاد، اصلاح والغاءبخش هاى ادارى
تصديق پلانهاى اقتصادى ، اجتماعى ، پيشرفتهاى فرهنگى
تصديق و تصويب بودجۀ دولت
تصويب معاهدات و قرار داد هاى بين المللى

ولسى جرگه يا جر گه مردمى:

از جمله دو مجلس مقننۀ شوراى ملى افغانستان يکى آن ولسى جرگه بوده که بيشترين مسئووليتهاى قانون سازى کشور را به عهده دارد که تمام عملکردهايش مشابه به مجلس عامه برتانيا ميباشد.
ولسى جرگه متشکل از ٢٤٩ نماينده بوده که هر يک مستقيماًَ توسط را‌ى غير منتقله انتخاب شدند هر عضو از سوى ولسوالى انتخاب شده و براى مدت پنج سال اجراى وظيفه خواهد نمود، حداقل ٦٤عضو ولسى جرگه را بايد طبقه اناث تشکيل دهد که از هرولايت دو نمايندۀ زن منتخب گرديد. نماينده هاى مذکور از سوى رئيس جمهور تعيين شده اند، همچنان دونماينده براى مرد مان کوچى و دو نماينده براى معلو لين ومعيوبين برگزيد.
تصويب وتدوين قانون ،تصديق اجرات دولت ازجمله مسئووليتهاى عمدۀ ولسى جرگه بشمار ميرود .

مسووليتها و وظايف ولسى جرگه:

-تشکيل کميسيو نهاى مخصوص جهت تحقيقات در بارۀ اجرات وعملکرد هاى دولت .
-تصويب واجراى لايحۀ تصديق ناشده از سو ى رئيس جمهور به موافقت اکثريت آراء .

شوراهاى ولسوالى :

به سبب بروز مشکلات در ترسيم ساحات در ولسوالى ها شوراهاى ولسوالى تا بحال براه انداخته نشدند.

قوۀ قضائيه :

بلند ترين مقام قضايى افغانستان ستره محکمه است.
ستره محکمه متشکل  از ٩ قاضى بوده که از سوى رئيس جمهور انتخاب و از سوى پارلمان تصديق و تصويب شده اند.
هر قاضى بايد داراى چهل سال عمر، سند تحصيلى در رشته حقوق و ياعلوم شرعى بوده، و با هيچ تنظيم و حزب ارتباط نداشته باشند.
محکمه استيناف ومحکمۀ ابتدايى ولسوالى نيز اجزاى مهم سيستم قضايى افغانستان بشمار ميروند.
باوجود که فساد ادارى و جرم از سرعت پيشرفتهاى قضايى ميکاهد سيستم قضايى نظرى (تيورتيکى) فعاليتهايش را به نحو مؤثر انجام ميدهد.
طبقات غريب مردم هنوز هم آسيب پذير ظلم و تعدى ثروتمندان اند و گروپهاى نيرومند مسلح بالاى پوليس و سيستم قضايى نفوذ و حاکميت قابل ملاحظه دارد.

کابينه:

وزراى که داراى تابعيت چندگانه اند بايد از سوى پارلمان راى اعتماد را بدست آورند. کابينه از سوى رييس جمهور نامزد شده، از سوى پارلمان تصويب گرديده و مستقيماً جوابگوى همه مسؤوليتها براى رئيس جمهور مى باشد.
اعضاى کابينه بحيث اعضاى پارلمان پذيرفته نميشوند.

رئيس جمهور:

حامد کرزى، اولين رئيس جمهور دموکراتيک در دولت افغانستان.
 معاون اول رئيس جمهور: احمد ضياء مسعود
معاون دوم رئيس جمهور: محمد کريم خليلى

احزاب سياسى :

احزاب سياسى بعد از راجستر شدن در دولت و وزارت عدليه جواز فعاليت را دارند که همزمان نظارت و تصديق ميشوند.
احزاب سياسى نظر به موضوعات قوانين دولت تشکيل شده اند،اکثر احزاب سياسى از زمان جهاد عليه روسها تاسيس شده و تا حال موجود اند،بعضاً تا بحال مسلح و جنگجو باقى مانده اند بدين لحاظ پيشرفتهاى فرهنگى تا فعلاً نيز بحالت عادى برنگشته وجنگهاى مسلسل بطور متداوم مردم را متضرر مى سازد.